จากจุดเริ่มต้นของรางวัลวรรณกรรมสตรี “ชมนาด” ในประเทศไทย ที่มุ่งส่งเสริมเสียงของนักเขียนหญิงให้ได้รับการยอมรับ วันนี้ได้ก้าวสู่เวทีระดับนานาชาติอย่างเต็มรูปแบบ ภายใต้ชื่อ Chommanard International Women’s Literary Award เวทีที่ยกระดับวรรณกรรมสตรีสู่สายตาโลก พร้อมเงินรางวัลสูงสุดถึง 500,000 บาท
รางวัลนี้มีเป้าหมายในการเปิดพื้นที่ให้ นักเขียนสตรีจากอาเซียนและภูมิภาคจีน ได้ถ่ายทอดเรื่องราว ความคิด และตัวตน ผ่านวรรณกรรมที่ทรงพลัง สะท้อนความหลากหลายของวัฒนธรรมและประสบการณ์ชีวิต
นับว่าเป็นปีแรกและครั้งแรกที่จัดรางวัลนี้ขึ้นมา มีผลงานส่งเข้าประกวดมากกว่า 66 เรื่อง จากนักเขียนคุณภาพ ซึ่งล้วนเป็นผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์และแปลในหลายภาษา หลายเรื่องมียอดจำหน่ายระดับล้านเล่ม สะท้อนถึงศักยภาพและความน่าสนใจของวรรณกรรมในภูมิภาคได้เป็นอย่างดี
การตัดสินว่าเล่มใดจะเข้ารอบจึงเป็นไปอย่างเข้มข้น กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องคัดเลือกอย่างพิถีพิถันจากผลงานจำนวนมาก ให้เหลือเพียง 17 เล่มในรอบ Longlist ก่อนจะเข้าสู่ 8 เล่มสุดท้าย (Shortlist) และคัดเลือกให้เหลือเพียง 1 ผลงาน ที่จะได้รับรางวัลอันทรงเกียรตินี้
รางวัลนี้ได้รับการสนับสนุนโดย ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) และ สำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์น ซึ่งนอกจากจะเป็นเวทีประกวดแล้ว ยังเป็นพื้นที่สร้างแรงบันดาลใจ เปิดโอกาสให้นักเขียนหญิงจากหลากหลายประเทศได้แลกเปลี่ยน เรียนรู้ และสัมผัสวัฒนธรรมไทยอย่างใกล้ชิด สำหรับผู้ที่ผ่านเข้ารอบสุดท้าย
“เสียงที่ไม่ยอมเงียบ” Lau Yee-Wa
ในที่สุดรางวัลนี้ตกเป็นของ Lau Yee-Wa ผู้เขียนนวนิยาย Tongueless คือผู้คว้ารางวัลชนะเลิศ Chommanard International Women’s Literary Award 2025 และถือเป็นนักเขียนหญิงคนแรกที่ได้รับรางวัลนี้ ซึ่งเธอทั้งตื่นเต้นและดีใจกับรางวัลที่เกินความคาดหมายของเธอ โดยผลงาน Tongueless ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 2019 ได้รับการแปลเป็นหลายภาษา รวมถึงภาษาไทย และได้รับความสนใจในระดับนานาชาติ นอกจากนี้ การส่งผลงานครั้งนี้เกิดขึ้นได้จากการสนับสนุนของเพื่อนสนิท ทำให้ความสำเร็จครั้งนี้ยิ่งมีความหมาย
เพราะในโลกที่ “ภาษา” ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสื่อสาร แต่คือรากฐานของตัวตนและความทรงจำ Tongueless ได้ถ่ายทอดประเด็นนี้อย่างลึกซึ้ง ผ่านเรื่องราวของครูสอนภาษาจีนสองคน ที่ต้องเผชิญนโยบายบังคับเปลี่ยนภาษาเพื่อรักษาอาชีพ
“มันเหมือนถูกบังคับให้ทิ้งภาษาที่เราใช้คิดและรู้สึกมาตลอดชีวิต” เธอกล่าว
ตัวละครทั้งสองเลือกเส้นทางต่างกัน หนึ่งยอมเปลี่ยนเพื่ออยู่รอด อีกหนึ่งพยายามประนีประนอม แต่สุดท้ายกลับสูญเสียทั้งอาชีพ ศักดิ์ศรี และเสียงของตนเอง
Lau Yee-Wa เลือกเล่าเรื่องในรูปแบบ psychological thriller ที่อ่านเข้าถึงง่าย แต่แฝงคำถามลึกเกี่ยวกับอัตลักษณ์ อำนาจ และความเป็นมนุษย์
แม้ปัจจุบันเธอจะได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ แต่เส้นทางเริ่มต้นกลับเต็มไปด้วยความไม่มั่นใจ หนังสือ Tongueless ที่ตีพิมพ์ในปี 2019 เคยขายได้เพียงไม่กี่สิบเล่มในปีแรก
“ฉันเคยอยากเลิกเขียน”
แต่เมื่อผลงานได้รับการแปลและถูกอ่านในบริบทใหม่ เธอกลับค้นพบว่าเรื่องราวที่คิดว่าเป็นเรื่องเฉพาะถิ่น แท้จริงคือประสบการณ์ร่วมของผู้คนทั่วโลก
“นักเขียนจากที่อื่นบอกฉันว่า พวกเขาก็มีเรื่องแบบนี้เหมือนกัน”
วรรณกรรม: เสียงที่ยังคงอยู่
สำหรับ Lau Yee-Wa วรรณกรรมไม่ใช่เพียงการเล่าเรื่อง แต่คือการยืนยันการมีอยู่
“ถ้าเราสูญเสียภาษา เราก็สูญเสียอัตลักษณ์และประวัติศาสตร์ไปด้วย”
เธอฝากถึงนักเขียนรุ่นใหม่ว่า
“ถ้ามีบางอย่างที่อยากเล่า ก็อย่ากลัวที่จะเขียนมันออกมา”
เพราะในโลกที่เสียงของใครบางคนอาจถูกทำให้เงียบลง วรรณกรรมอาจเป็นพื้นที่สุดท้ายที่เสียงนั้นยังคงอยู่
เปิดรับผลงานปี 2026: เวทีของนักเขียนหญิง
Chommanard International Women’s Literary Award 2026 เปิดรับผลงานระหว่างวันที่ 13 เมษายน – 30 มิถุนายน 2569
เปิดรับนวนิยายภาษาอังกฤษจากนักเขียนสตรีใน อาเซียนและภูมิภาคจีน ที่ตีพิมพ์ในช่วงปี 2022–2026 โดยผู้ชนะจะได้รับเงินรางวัล 500,000 บาท พร้อมโอกาสในการแปลผลงานสู่ระดับนานาชาติ
กำหนดการ
• รับผลงาน: 13 เม.ย. – 30 มิ.ย. 2569
• Longlist: ส.ค. – ต.ค. 2569
• Shortlist: พ.ย. 2569
• ประกาศรางวัล: มี.ค. 2570
• ประกาศอย่างเป็นทางการ: เม.ย. 2570
เวทีนี้ยังคงเดินหน้าสร้างพื้นที่ให้ “เสียงของผู้หญิง” ได้รับการรับฟัง และผลักดันวรรณกรรมจากภูมิภาคสู่เวทีโลกอย่างต่อเนื่อง
